تبليغاتX
گوناگون از زيست شناسي - فاتح توفان , شايد اينبار!

گوناگون از زيست شناسي

جهان هر کس به اندازه وسعت دانش اوست - مولا علی(ع)

بعد از توفان سهمگين جسد پادشاه ماهي ها بروي ساحل افتاده است . گويا اين نبرد يك سويه پاياني ندارد , اما مردم بومي جزاير شرقي(تايلندو اندونزي) بر اين باورند كه در نهايت روزي خواهد آمد كه توفان , مغلوب لشكر ماهيان شده و اين خسارتها براي هميشه به پايان مي رسد.

با اين كه ساليان درازي از عمر اين افسانه مي گذرد اما هر بار كه مردم اين جزاير جسد شاه ماهي را بروي ماسه هاي ساحل مي بينند, جسد اورا دوباره به آب بر مي گردانند تا خبر مرگ پادشاه را به ديگر ماهيان اعلام كنند .خواسته يا ناخواسته جدال ديگري رخ خواهد داد و جانشين پادشاه بايد مشخص شود.

اما در دنياي وافعي اين كشتارها ادامه دارد. هميشه بعد از هر طوفان مقداري ماهي به ساحل پرتاب شده و ميميرند كه اين شامل حال پارو ماهي(Regalecus glesne)نيز مي شود . شكل ظاهري پارو ماهي با باله هاي پشتي عجيب وقرمز رنگ , كه شكلي از تاج را در ذهن القاء مي كند احتمالاً عامل اصلي ساخت افسانه هاي در رابطه با سلطنت جانور بر ديگر ماهيان است. به همين دليل پارو ماهي را در بعضي نقاط دنيا به نام شاه ماهي نيز مي شناسند. از طرف يگر بدن مار مانند جانور باعث شده كه گاهاُ نام مار دريايي نيز به آن اطلاق گردد , نامي كه شايد ريشه در افسانه هاي كهن كشورهاي اسكانديناوي دارد . افسانه اي كه حكايت از ماهي مار مانند غول پيكري دارد كه بر سر راه كشتي ها قرار مي گيرد و ساكنان كشتي را مي بلعد .

پارو ماهي با بدن روبان مانند و مسطح جزء ماهيان شناگر(پلاژيك) دسته بندي مي شود .در سيستم رده بندي جزء ماهيان استخواني و در رده لامپري شكلان(Lampriformes)طبقه بندي مي شود يعني از نظر ظاهري شباهت بيشتري به ماهي لامپري دارد. نام علمي جانور(Regalecus glesne)بر گرفته از كلمه لاتين Regalisبه معني شاهانه و سلطنتي است. زيستگاه جانور در نواحي كم عمق و نيمه عميق آبهاي مناطق گرم واستوايي است.به طوريكه پارو ماهي را ميتوان در عمق 20 متري تا 1000 متري اقيانوس يافت و طبعاُ اگر جانور در هنگام طوفان در عمق كم و نزديك ساحل باشد با جريانهاي سهمگين حاصل از توفان به ساحل برده مي شود .

طول بدن پارو ماهي در حالت عادي به 3 متر وزن آن به 70 كيلوگرم مي رسد همين امر باعث شده كه پارو ماهي بلندترين ماهي استخواني جهان لفب بگيرد. بزرگترين ماهي از اين نوع كه تا كنون صيد شده 11 متر طول و 272 كيلوگرم وزن داشته است ! .

باله پشتي جانور از بالاي چشمها تا انتهاي بدن ادامه دارد . اگر به باله ماهيها دقت كرده باشيد متوجه شده ايد كه باله ها از تعدادي اشعه يا خار تشكيل شده اند كه در هنگام شنا عمود بر سطح بدن حيوان قرار مي گيرند وتعداد آن در هر گونه متفاوت است . تعداد اين اشعه ها در پارو ماهي به چهارصد عدد مي رسد كه 10 تا 12 عدد از اشعه هاي ابتدايي رشد زيادي داشته و تاج پارو ماهي را شكل مي دهند , از طرف ديگر باله هاي لگني واجد 1 تا 5 اشعه مي باشد و طوري رشد كرده اند كه شكلي مانند پارو ايجاد مي كنند . باله سينه اي وسعت بسيار كمي داشته كه در دو طرف بدن و در مجاورت آبشش ها قابل روئيتند . باله دمي نيز به كلي از بين رفته است . مانند ديگر لامپري شكلان دهان پارو ماهي كوچك , جلو آمده و مايل است و دندان قابل مشاهده اي نيزدر دهان حيوان ديده نمي شود . بر خلاف بيشتر ماهيان استخواني بدن پاروماهي فاقد پولك بوده و كيسه هاي گازي در بدن جانور تشكيل نشده است .

نحوه حركت جانور در نوع خود بي نظير است . هنگام حركت به جلو باله هاي پشتي به صورت ريتميك حركات موجي شكلي انجام مي دهند و ماهي بدون تكان دادن بفيه قسمتهاي بدن خود به سمت جلو حركت مي كند. البته در موارد فرار و هنگامي كه نياز به حركات سريعتر است پارو ماهي با حركتي موجي شكل شبيه مار سريعاُ از محل دور مي شود. جانور رفتار ويژه اي از خود بروز مي دهد كه علت آن تا چندي پيش نا مشخص بود به اين نحو كه به صورت عمود نسبت به سطح دريا و نزديك به سطح قرار مي گيرد وتا مدتها در همان حالت ساكن مي ماند . مشخص شده كه قرار گرقتن شاه ماهي در اين وضعيت باعث مي شود تا جانور بتواند پلانكتونهايي كه توسط تابش نور خورشيد به سطح آب نمايان شده اند را بهتر ببيند ( بدن پلانكتونها شفاف است و نور خورشيد ار آن عبور مي كند ) . علاوه بر پلانكتون كه غذاي اصلي جانور را تشكيل مي دهد , پاروماهي ( شاه ماهي) از ميگوهاي كوچك . لاروموجودات آبزي و برخي سخت پوستان نيز تغذيه مي كند .

پارو ماهي در فصل تابستان جفت گيري مي كند و فصل تخم ريزي جانور , اوايل تير ماه تا اوايل مهراست . تخم شاه ماهي سبك بوده و در سطح آب شناور مي ماند . نوزاد جانور پس از بيرون آمدن از تخم تا رسيدن به طول 6 سانتيمتردر لايه سطحي آب باقي مانده واز پلانكتوهاي اين ناحيه تغذيه مي كنند . گوشت شاه ماهي بسيار لزج و ژلاتينه است و ارزش غذايي و تجاري ندارد اما براي كوسه ها اين گوشت لزج , يك منبع غذايي لذيذ است.

شايد در اين هنگام نيز طوفاني در حال شكل گيري است و مردم بومي جزاير شرق اميدوار....!, اميدوار از اينكه شايد اينبار شاه ماهي فاتح اين نبرد باشد!

سلطان شاه ماهي هاoarfish

+ نوشته شده در  سه شنبه 6 تیر1385ساعت 15:28  توسط صالح كاميابي  | 
Balatarin